Spanningshoofdpijn: wat is het en wanneer is het eigenlijk migraine?
Een drukkend, knellend gevoel rond je hoofd, alsof er een strakke band omheen zit. Geen bonzende pijn, geen misselijkheid, maar toch vervelend genoeg om je dag te verstoren. Spanningshoofdpijn is de meest voorkomende vorm van hoofdpijn. Maar wist je dat de diagnose spanningshoofdpijn ook een valkuil kan zijn? In dit artikel lees je wat spanningshoofdpijn precies is, hoe het verschilt van migraine, en wanneer het verstandig is om verder te kijken.
Wat is spanningshoofdpijn?
Spanningshoofdpijn is een vorm van hoofdpijn die zich kenmerkt door een drukkend of knellend gevoel aan beide kanten van het hoofd. In tegenstelling tot migraine is de pijn meestal mild tot matig en gaat het niet gepaard met misselijkheid of overgevoeligheid voor licht en geluid.
Ondanks de naam is er geen wetenschappelijk bewijs dat spanningshoofdpijn wordt veroorzaakt door psychische spanning of stress. De term ‘spanning’ verwijst naar het knellende gevoel, niet naar mentale spanning. Een betere naam zou eigenlijk ‘knellende hoofdpijn’ zijn.
Veel mensen hebben af en toe last van spanningshoofdpijn, het is meestal niet ernstig en gaat vanzelf over. Een klein percentage heeft er chronisch last van: meer dan 15 dagen per maand.
Symptomen van spanningshoofdpijn
De meest voorkomende symptomen zijn:
- Drukkende of knellende pijn: aan beide kanten van het hoofd, als een band
- Milde tot matige intensiteit: vervelend maar meestal niet invaliderend
- Geen misselijkheid of braken: dit onderscheidt het van migraine
- Geen verergering bij inspanning: bij migraine wordt de pijn juist erger als je beweegt
- Duurt uren tot dagen: soms enkele dagen achter elkaar
Niet iedereen ervaart deze symptomen op dezelfde manier. Hoofdpijn is individueel.
Oorzaken: wat weten we wél?
Eerlijk gezegd: artsen weten nog weinig over de precieze oorzaak van spanningshoofdpijn. Er is geen bewijs dat pijnlijk gespannen spieren rondom de schedel de oorzaak zijn. Behandelingen gericht op spierontspanning, zoals botox of fysiotherapie, hebben bij spanningshoofdpijn weinig wetenschappelijk onderbouwd effect.
Dat maakt spanningshoofdpijn frustrerend: het is heel gewoon, maar we begrijpen het nog niet goed. Wat we wél weten is dat het belangrijk is om goed te diagnosticeren, want de grootste valkuil bij spanningshoofdpijn is het missen van de diagnose migraine.
Spanningshoofdpijn of migraine: het cruciale verschil
Dit is waar het voor veel mensen misgaat. Veel mensen die denken dat ze spanningshoofdpijn hebben, hebben eigenlijk migraine. En dat onderscheid is belangrijk, want voor migraine bestaan er wél effectieve behandelingen.
De belangrijkste verschillen:
| Spanningshoofdpijn | Migraine | |
|---|---|---|
| Pijn | Drukkend, knellend, beide kanten | Bonzend, kloppend, vaak één kant |
| Intensiteit | Mild tot matig | Matig tot ernstig |
| Misselijkheid | Nee | Vaak |
| Licht-/geluidgevoeligheid | Zelden | Vaak |
| Erger bij bewegen | Nee | Ja |
| Behandelopties | Beperkt | Uitgebreid |
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is migraine de nummer 1 oorzaak van verloren gezonde levensjaren bij vrouwen. In Nederland hebben ongeveer 2,5 miljoen mensen migraine, maar veel van hen weten het niet, omdat ze denken dat het ‘gewone hoofdpijn’ is.
Wanneer moet je verder kijken?
Als je hoofdpijn ernstig is, regelmatig terugkomt, of gepaard gaat met misselijkheid of lichtgevoeligheid, dan is het waarschijnlijk géén spanningshoofdpijn. Het kan migraine zijn, en daarvoor zijn effectieve behandelingen beschikbaar, van klassieke preventiemedicatie tot moderne CGRP-remmers.
De meeste migrainepatiënten krijgen pas na 20 jaar de migrainezorg die ze eigenlijk verdienen. Herken je jezelf hierin? Bij The Migraine Clinic, de enige gespecialiseerde migrainekliniek van Nederland, helpen we je om de juiste diagnose te stellen.
Doe de gratis migrainetest of neem contact met ons op. Meer informatie over hoofdpijntypen vind je ook op Thuisarts.nl.
Veelgestelde vragen over spanningshoofdpijn
Wat is spanningshoofdpijn precies?
Spanningshoofdpijn is een vorm van hoofdpijn met een drukkend, knellend gevoel aan beide kanten van het hoofd. Het is meestal mild en gaat niet gepaard met misselijkheid of lichtgevoeligheid. Ondanks de naam is er geen bewijs dat het door stress of spanning wordt veroorzaakt.
Hoe weet ik of ik spanningshoofdpijn of migraine heb?
Bij spanningshoofdpijn is de pijn drukkend en mild. Bij migraine is de pijn bonzend, vaak aan één kant, en gaat het gepaard met misselijkheid en licht-/geluidgevoeligheid. Als je twijfelt, is het verstandig om een specialist te raadplegen.
Helpt fysiotherapie of botox bij spanningshoofdpijn?
Er is weinig wetenschappelijk bewijs dat fysiotherapie of botox effectief zijn bij spanningshoofdpijn. Deze behandelingen werken wél bij migraine en chronische migraine.
Kan spanningshoofdpijn eigenlijk migraine zijn?
Ja, dat is een veelvoorkomende valkuil. Neuroloog Dr. Hans Carpay van The Migraine Clinic ziet regelmatig patiënten die jarenlang dachten dat ze spanningshoofdpijn hadden, terwijl het migraine was. Een juiste diagnose opent de deur naar effectieve behandelingen.
Wanneer moet ik naar een arts met spanningshoofdpijn?
Als je hoofdpijn ernstig is, regelmatig terugkomt, gepaard gaat met misselijkheid of lichtgevoeligheid, of als het je dagelijks leven beïnvloedt. The Migraine Clinic biedt 90% van de zorg online via beeldbellen.
Dit artikel is geschreven door het medisch team van The Migraine Clinic, de enige kliniek in Nederland gespecialiseerd in uitsluitend migraine, onder supervisie van neuroloog Dr. Hans Carpay.