Verminder de impact van migraine

Gelukkig is het mogelijk om de impact van migraine in je leven fors te verminderen.

Er is een breed scala aan mogelijke oplossingen die je tegen kunt tegen komen wanneer je advies zoekt over migraine – van buren en vrienden tot internetbronnen en van diverse zorgverleners zoals je huisarts, fysiotherapeut, psycholoog of neuroloog. Denk hierbij aan levensstijlveranderingen en interventies gericht op gedrag of psychologische factoren. Of bepaalde type diëten, alternatieve behandelingen, diverse hulpmiddelen voor de behandeling van migraine en fysiotherapie.

Het is zeldzaam om een migrainepatiënt tegen te komen die niet eerst dergelijke methoden heeft uitgeprobeerd voordat ze mij raadplegen. De neuroloog is vaak het laatste station op een lange en vermoeiende reis door het landschap van migrainebehandelingen. Hoewel de ongrijpbaarheid van migraine, vergelijkbaar met het meten van hoge bloeddruk, soms een uitdaging kan zijn, heeft dit bij de behandeling een voordeel. Als migrainepatiënt ben je immers in staat om zelf te bepalen of een behandeling effectief is. Jij bent degene die de positieve resultaten en veel van de negatieve effecten van de behandeling ervaart. Voor deze evaluatie heb je geen arts of medisch apparaat nodig.

Wacht niet te lang met het zoeken van professionele hulp

Voor heel veel mensen met migraine is er geen ontkomen aan: ze hebben zware migraine, die beheerst hun leven en de enige oplossing lijkt om medicijnen te gaan gebruiken. Ik zie heel veel mensen met zware migraine die tien of twintig jaar wachten voor ze deze stap zetten. Soms vinden ze dat achteraf, als een behandeling goed aanslaat, erg jammer. Je krijgt je verloren migrainejaren niet meer terug. Mijn advies is dus om bij migraine die je leven ontregelt door te pakken en naar de huisarts te gaan. Die kan de eerste stappen zetten. Helpt ook dat nog onvoldoende, dan adviseer ik naar de hoofdpijnneuroloog te gaan. Die hoofdpijnneuroloog vind je op www.hoofdpijncentra.nl.

Preventieve- en aanvalsmedicatie

Er zijn twee soorten medicijnen tegen migraine: medicijnen die moeten helpen om een aanval te stoppen als die eenmaal is begonnen en medicijnen die aanvallen moeten voorkomen. Ik zal ze in die volgorde bespreken. Het is wel goed om de verwachtingen eerst op een reëel niveau te brengen. De beste medicijnen tegen migraine vinden vraagt een inspanning van de dokter, maar ook van de patiënt. Het kost tijd om naar je arts te gaan, alle gegevens te verzamelen en het effect bij te houden. Je moet soms in de eerste weken van een medicijn wat bijwerkingen accepteren. En soms teleurstellingen overwinnen: volledige genezing van migraineaanvallen komt wel eens voor, maar we beschouwen dat dan als een klein wonder.

Bij migraine is een persoonlijke benadering van groot belang

Bij migraine geldt in bovengemiddelde mate dat wat bij de een goed werkt, bij een ander minder of niet effectief kan zijn. Met antibiotica voor een infectie zit je vrijwel altijd goed, en met insuline voor diabetes, Parkinsonpillen of medicatie tegen epilepsie ook. Maar medicatie om migraine te behandelen is vooral een kwestie van uitproberen wat helpt. Ook de tolerantie voor de bijwerkingen van medicijnen die op het brein inwerken verschilt erg van mens tot mens.

En daar komt bij dat migrainepatiënten helaas buitengewoon gevoelig blijken te zijn voor bijwerkingen van dit soort geneesmiddelen. Een voorbeeld. Het medicijn topiramaat is zowel voor epilepsie als voor migraine onderzocht; je kunt de bijwerkingen en verdraagbaarheid dus vergelijken. Topiramaat bleek in de migrainestudies veel meer bijwerkingen te geven dan in de epilepsiestudies. Er werd vanwege de bijwerkingen vaker mee gestopt door mensen met migraine dan door mensen met epilepsie. Ik denk dat dat komt door die iets gevoeliger afstelling van het brein bij migrainemensen.

Je moet bij migraine dus vaak diverse middelen probe­ren tot je iets vindt wat goed helpt en goed voelt. Veel mensen met migraine haken af in de loop van dit proces. Als je twee keer alleen maar nadelen van medicijnen hebt ervaren, is het niet gek dat je het voor gezien houdt. Van de honderd mensen die door de neuroloog een van de ‘oude’ preventieve medicijnen voor migraine kregen voorgeschreven, zijn er maar twintig na één jaar nog zo tevreden dat ze met de behandeling doorgaan. Er is dus heel veel ruimte voor nieuwe en betere medicatie, en gelukkig komt die eraan.

Ontwikkelingen op het gebied van migrainemedicatie

Alle algemeen beschikbare preventieve medicijnen voor migraine zijn in feite toevalstreffers: ze waren er eerst voor een andere ziekte, zoals hoge bloeddruk of epilepsie, en bleken ook wat tegen migraine te doen. Een tablet tegen hoge bloeddruk komt natuurlijk uiteindelijk ook terecht bij mensen die daarnaast toevallig migraine hebben. En als die dan zeggen dat het met de migraine beter gaat, zullen dokters dat ook gaan uitproberen bij mensen met migraine zonder hoge bloeddruk.

Maar meestal is het toch beter als een medicijn speciaal voor een ziekte is ontworpen, en op dit punt is er hoopgevend nieuws op het migrainefront. Een nieuwe klasse van speciaal voor de migrainepreventie gemaakte medicijnen is in Nederland in aantocht, en wordt al in veel andere landen gebruikt: de monoklonale cgrp-remmers. Het zijn de eerste medicijnen die speciaal zijn gemaakt om migraine te voorkomen. Ik bespreek ze hieronder uitgebreid, en kan alvast zeggen dat mijn wat sceptische houding toen ik de studies met deze medicijnen las is overgegaan in groot enthousiasme. Vanaf eind 2021 worden deze dure geneesmiddelen in Nederland voor mensen met chronische migraine onder zeer strikte voorwaarden vergoed.