Een betere organisatie van migrainezorg

Op 26 maart 2025 schreef dr. Selma Tromp, neuroloog en vicevoorzitter van de Federatie Medisch Specialisten, een blog over de concentratie van complexe medische zorg. Terwijl de focus in haar stuk lag op zorg voor zeldzame aandoeningen zoals complexe vaatzorg en kanker, werpt haar betoog een belangrijk licht op de bredere discussie: hoe organiseren we ook de zorg voor veelvoorkomende aandoeningen zoals migraine op een toekomstbestendige manier?

Migrainezorg: veelvoorkomend, maar onderbehandeld

Migraine is geen zeldzame aandoening. In tegendeel: het is een van de meest voorkomende neurologische ziekten wereldwijd. En toch wordt in Nederland minder dan 10% van de migrainepatiënten adequaat behandeld volgens de huidige medische standaarden. Het gevolg? Jaarlijks zo’n 50 miljoen ziektedagen, een enorme maatschappelijke en economische last.

De migrainezorg staat onder druk:

• De huisarts is vaak het eerste aanspreekpunt, maar heeft te weinig tijd en mag niet starten met specialistische behandelingen zoals CGRP-remmers.

• De neuroloog in het ziekenhuis is overbelast met acute en levensbedreigende aandoeningen. Migrainezorg, ondanks de grote impact, krijgt vaak geen prioriteit.

De wachtlijstproblematiek

De wachttijden voor een afspraak met een neuroloog overstijgen in vrijwel heel Nederland de Treeknormen met maanden. Deze vertraging betekent dat veel patiënten onnodig lang verstoken blijven van effectieve behandelingen.

Concentratie van migrainezorg: een logische stap?

Net zoals bij complexe zorg, is het logisch om te overwegen of ook medisch specialistische migrainezorg geconcentreerd moet worden op enkele speciaal ingerichte locaties. Dit kan de toegang tot effectieve zorg verbeteren, de wachttijden verkorten en de zorg doelmatiger maken.

Wat zijn de voordelen van geconcentreerde migrainezorg?

• Snellere toegang tot de juiste behandeling: Door focusklinieken op te zetten waar neurologen zich volledig toeleggen op migrainezorg, kunnen patiënten sneller geholpen worden.

• Betere organisatie van het zorgproces: Omdat er weinig acute zorg tussendoor komt, kan het zorgpad strak en efficiënt ingericht worden.

• Minder fysieke bezoeken nodig: Migraine is een ‘verbale’ aandoening, een goed gesprek en analyse zijn vaak belangrijker dan lichamelijk onderzoek. Met online consulten kan veel bereikt worden.

• Slimme digitale ondersteuning: Door het inzetten van videoconsulten, patiënt portalen en gestructureerde datadeling, kan zorg zowel op afstand als persoonlijk geleverd worden.

The Migraine Clinic als voorbeeld

Bij The Migraine Clinic wordt al volop ingezet op deze toekomstgerichte vorm van zorgorganisatie. Zo vindt:

• 80% van de consulten volledig online plaats

• Zorg plaats door gespecialiseerde neurologen die alleen migraine behandelen

• Behandeling plaats voor patiënten uit heel Nederland, ongeacht woonplaats

Deze aanpak toont aan dat migrainezorg niet per se lokaal hoeft te zijn, mits goed georganiseerd en ondersteund door moderne technologie.

Uitdagingen bij concentratie van zorg

Natuurlijk brengt concentratie van zorg ook uitdagingen met zich mee:

• Zorgbudgetten moeten meebewegen met de toename van patiënten in focusklinieken

• Neurologen moeten voldoende ruimte en tijd krijgen om zich toe te leggen op migrainezorg

• Reizen kan een drempel zijn, maar is vaak te ondervangen met digitale zorg

• Een betere uitwisseling van medische gegevens is cruciaal om patiënten vlot door te verwijzen en continuïteit te garanderen

Spreiding én concentratie: geen tegenstelling

Zoals dr. Selma Tromp stelt in haar blog: “Geen concentratie zonder spreiding.” Voor migrainezorg betekent dit dat er goede regionale afspraken nodig zijn over wie wat doet, én dat data-uitwisseling tussen huisartsen, neurologen en klinieken goed geregeld moet zijn. Alleen zo kan de zorg optimaal verdeeld worden.

Evalueren en aanpassen: een continu proces

Toekomstbestendige zorg vraagt om voortdurende evaluatie. Niet alleen voor zeldzame en complexe aandoeningen, maar juist ook voor veelvoorkomende ziekten als migraine. Want juist dáár valt de grootste gezondheidswinst te behalen, voor de patiënt én voor de samenleving.

Bron: Federatie Medisch Specialisten – Geen concentratie zonder spreiding