Hoofdpijn komt in vele vormen voor, van een lichte druk op het voorhoofd tot intense, invaliderende pijn die dagen kan aanhouden. Veel mensen denken bij hoofdpijn meteen aan migraine, maar niet alle hoofdpijn is migraine. In dit artikel leggen we uit wat de belangrijkste soorten hoofdpijn zijn, hoe ze van elkaar verschillen en waarom een juiste diagnose essentieel is.

Primair vs. secundair: waar komt hoofdpijn vandaan?

Er zijn grofweg twee hoofdtypes: primaire en secundaire hoofdpijn.

• Primaire hoofdpijn is een op zichzelf staande aandoening, er is geen onderliggende ziekte die de pijn veroorzaakt. Voorbeelden hiervan zijn migraine, spanningshoofdpijn en clusterhoofdpijn.

• Secundaire hoofdpijn is een symptoom van een andere aandoening, zoals een hersenbloeding, ontsteking, infectie (bijv. griep) of medicatie-overgebruik.

In deze blog richten we ons op de drie meest voorkomende primaire hoofdpijnvormen.

Spanningshoofdpijn: de meest voorkomende vorm

Spanningshoofdpijn is verreweg de meest voorkomende vorm van hoofdpijn, maar ook de minst begrepen.

Wat is spanningshoofdpijn?

Spanningshoofdpijn wordt vaak beschreven als een drukkende, knellende pijn, alsof er een strakke band om het hoofd zit. De pijn is meestal licht tot matig en gaat niet gepaard met misselijkheid of overgevoeligheid voor licht of geluid, zoals bij migraine. Het kan een paar uur aanhouden, maar ook dagen of weken.

Hoewel de naam suggereert dat psychische stress of spierspanning de oorzaak is, ontbreekt hiervoor wetenschappelijk bewijs. Er is zelfs geen overtuigend bewijs dat gespannen spieren rond de schedel iets met deze hoofdpijn te maken hebben.

Waarom is spanningshoofdpijn lastig te behandelen?

Er bestaan weinig effectieve behandelingen. Botox, fysiotherapie of spierontspanners hebben geen bewezen effect. Gelukkig is spanningshoofdpijn vaak mild van aard. Maar pas op: als de pijn ernstig is, is de kans groter dat het om iets anders gaat, zoals migraine. De grootste valkuil bij spanningshoofdpijn is dan ook het miskennen van migraine.

Clusterhoofdpijn: de meest intense hoofdpijn die er is

Clusterhoofdpijn is een zeldzame maar uiterst heftige vorm van hoofdpijn. In Nederland zijn er ongeveer 20.000 mensen die eraan lijden.

Hoe herken je clusterhoofdpijn?

Clusterhoofdpijn kenmerkt zich door:

• Extreem heftige pijn aan één kant van het hoofd, meestal rond het oog

• Aanvallen van 30 minuten tot 3 uur

• Tranen van het oog, roodheid, verstopte neus en rusteloosheid

De pijn is zo hevig dat patiënten vaak niet stil kunnen zitten en een sterke drang voelen om te bewegen. Clusterhoofdpijn wordt dan ook vaak verward met kaak-, oog- of kno-problemen, wat kan leiden tot verkeerde doorverwijzingen en zelfs nutteloze operaties.

Behandeling en diagnostiek

Clusterhoofdpijn is meestal goed te behandelen met medicijnen, waaronder zuurstof en triptanen. In tegenstelling tot migraine werken CGRP-remmers hier niet effectief en zijn ze in Europa niet goedgekeurd voor clusterhoofdpijn.

Opmerkelijk is dat clusterhoofdpijn vooral bij mannen voorkomt, terwijl migraine juist vaker bij vrouwen wordt gezien. Het wordt dan ook wel “de mannenhoofdpijn” genoemd, en vaak bestempeld als de pijnlijkste vorm van hoofdpijn die er bestaat.

Migraine: meer dan alleen hoofdpijn

Migraine is een veelvoorkomende, invaliderende neurologische aandoening met terugkerende aanvallen.

Hoe stel je de diagnose migraine?

De diagnose migraine wordt gesteld op basis van het klachtenpatroon:

• Terugkerende hoofdpijnaanvallen van 4 tot 72 uur

• Klachten verergeren bij inspanning

• Misselijkheid, overgevoeligheid voor licht en/of geluid

• Vaak eenzijdige, bonzende hoofdpijn

Voor een officiële diagnose moet je minstens vijf aanvallen hebben gehad. Maar die definitie, opgesteld door de International Headache Society (IHS), is vooral bedoeld voor wetenschappelijk onderzoek. In de praktijk is het klachtenbeeld breder dan de formele criteria.

Symptomen die vaak worden vergeten

Veel migrainepatiënten ervaren ook andere klachten:

• Overgevoeligheid voor geur

• Pijn bij aanraking van haar of hoofdhuid

• Nek- of schouderstijfheid

• Cognitieve problemen zoals concentratieverlies of ‘brain fog’

• Emotionele ontregeling, angst, depressieve stemming

• Vermoeidheid

Deze zogeheten non-headache symptoms kunnen ook tussen de aanvallen door aanwezig zijn, maar worden niet meegenomen in de officiële criteria. Dat betekent niet dat ze onbelangrijk zijn, integendeel, ze hebben grote impact op het dagelijks functioneren.

Wanneer naar een hoofdpijnspecialist?

Een juiste diagnose is essentieel voor goede behandeling. Bij The Migraine Clinic zijn gespecialiseerde neurologen aanwezig die alle soorten hoofdpijn kunnen onderscheiden en behandelen. Of je nu last hebt van migraine, spanningshoofdpijn of clusterhoofdpijn, een goede analyse van je klachten is de eerste stap naar verlichting.

Maak nu een afspraak via www.themigraineclinic.org of vraag een gratis informatiegesprek aan via info@themigraineclinic.orgh